BÀI TỔNG KẾT SAU BUỔI TRÀ ĐÀM SỐ 3 CHỦ ĐỀ: “PHẬT HOÀNG TRẦN NHÂN TÔNG – ĐẠO VÀ ĐỜI”
Thời nay người ta dễ “nói đúng”, nhưng khó “sống đúng”. Còn Phật Hoàng, Ngài không để lại cho đời một hệ thống giáo lý phức tạp, mà để lại một chuẩn mực sống: sống đúng, sống tỉnh, và sống có trách nhiệm với chính mình và với đời. Khi Ngài từ bỏ ngai vàng, lên Yên Tử tu hành:
• Ngài từ bỏ rất dứt khoát: bỏ ngai vàng, đi bộ từ kinh thành đến Yên Tử, sống đời giản dị và tu theo 12 hạnh đầu đà • Lấy thân hành làm phương tiện giáo hóa chính
• Chủ trương Thập thiện, sống đạo giữa đời (không ép xuất gia)
• Tinh thần trung đạo – tùy duyên – hòa hợp
Khi đi giáo hóa, khi trở thành thiền sư, Trần Nhân Tông không chọn cách ẩn mình hoàn toàn, mà đi vào đời, lấy chính thân mình làm bài pháp. Không nói những điều cao xa, Ngài chỉ dạy dân chúng giữ mười điều thiện, sống tốt ngay trong đời sống hằng ngày. Điều đặc biệt là Ngài không tách đạo và đời. Ngài không bắt ai phải bỏ hết để tu, mà chỉ chỉ ra cách để mỗi người có thể sống đúng ngay trong vị trí của mình. Khi sang Chiêm Thành, sử không ghi nhiều lời giảng, nhưng chính cách sống, đức hạnh và trí tuệ của Ngài đã tạo nên sự kính phục. Đó là kiểu giáo hóa “hương bay ngược gió” — không cần nói nhiều, nhưng lan rất xa. Ngài không truyền đạo bằng lời nói — mà bằng cách sống, theo đúng tinh thần Phật Giáo từ xưa đến nay. Lấy thân pháp làm trọng, lấy trung đạo làm gốc, lấy bao dung, từ bi, trí tuệ mà ứng xử nhưng với con đường giải thoát thì phải rõ ràng và dũng mãnh. Và có lẽ, điều khó nhất không phải là hiểu được con đường ấy — mà là đủ can đảm để bắt đầu sống theo nó. Giữa một thời đại ai cũng có thể nói rất hay, thì người dám sống đúng — dù chỉ một phần nhỏ thôi — đã là đang bước những bước đầu tiên trên con đường mà Ngài đã đi.
Chia sẻ của Mai Nguyễn – thành viên 108 Nhà An.




